Tulfo: "Catch-22" ang Sitwasyon ni VP Sara sa Deklarasyon ng mga Kumpanya sa SALN

Tinawag ni Senator-Judge Raffy Tulfo na isang "catch-22 scenario" ang kalagayan ni Bise Presidente Sara Duterte hinggil sa deklarasyon ng kanyang mga interes sa negosyo, matapos mabatid na siya at ang kanyang asawang si Atty. Manases "Mans" Carpio ay nagmamay-ari ng maraming kumpanya ayon sa kanyang Statement of Assets, Liabilities and Net Worth (SALN).

Sa ika-27 araw ng paglilitis sa impeachment trial ni Duterte sa Senado, sinabi ni Tulfo na base sa mga dokumentong iprinesenta sa Senate impeachment court, inamin umano ni Duterte sa kanyang SALN na siya at ang kanyang asawa ay may pagmamay-ari sa ilang kumpanya. Ayon kay Tulfo, nasa alanganin si Duterte dahil kapag hindi niya idineklara ang mga negosyong ito, ito ay maituturing na non-declaration at culpable violation of the Constitution—isa sa mga batayan para sa impeachment. Ngunit kapag idineklara naman niya ang pagmamay-ari, paglabag naman umano ito sa Article VII, Section 13 ng 1987 Konstitusyon, na nagbabawal sa isang Vice President na magmay-ari ng negosyo habang nanunungkulan.

"Ang pinagtataka ko lang, si VP Sara ay abogado, si Atty. Manases Carpio ay abogado, and I'm very sure noong tumakbo siya sa pagka-VP, maraming nakapaligid sa kanyang mga brilliant lawyers," ani Tulfo.

Na nagtataka kung bakit umano walang nag-payo kay Duterte na kailangan niyang mag-divest sa kanyang mga negosyo bago pa man manumpa bilang Vice President noong 2022.

Ano ang sinasabing paglabag

Ang Article VII, Section 13 ng 1987 Konstitusyon ay malinaw na nagbabawal sa Pangulo, Pangalawang Pangulo, mga myembro ng Gabinete, at kanilang mga deputy o assistant na direkta o hindi direktang makilahok sa anumang negosyo, magsanay ng ibang propesyon, o magkaroon ng interes sa anumang kontrata, prangkisa, o pribilehiyong ipinagkakaloob ng pamahalaan habang sila ay nanunungkulan. Ang probisyong ito ay pinagtibay din ng Korte Suprema noong 1991 sa kasong Civil Liberties Union vs. Executive Secretary (G.R. No. 83896), kung saan idineklara ng Korte na ang naturang paghihigpit ay "absolute and self-executing."

Ang SALN ni Duterte para sa taong 2024 ay naglilista ng ilang kumpanya kabilang ang Metro City Chow Foods Corp., GenCorp Industries Inc., Carpio Lawyers, 888 Bistro, Cale88 Foods Corp., Madayaw Fisheries Corp., Mati City Ice Plant and Cold Storage Inc., Amianan Shores Inc., Geometry Security and Investigation Agency Inc., at Cabletow 88 Shipping and Marine Services Inc.

Testimonya ng opisyal ng SEC

Kasunod ng manifestation ni Tulfo, tumestigo naman si Gerardo del Rosario, Director ng Company Registration and Monitoring Department ng Securities and Exchange Commission (SEC), na dapat aniyang alam na ni Duterte bilang mataas na opisyal ng gobyerno ang limitasyong ito bago pa man siya manumpa bilang Bise Presidente noong 2022. Ayon din kay Del Rosario, ang pagmamay-ari ng shares sa isang korporasyon ay katumbas na ng pakikilahok sa negosyo, na bawal para sa Pangulo at Bise Presidente sa ilalim ng Konstitusyon.

Iprinesenta rin ng mga tagapagharap ng usapin (prosecution) ang mga rekord ng SEC na nagpapakitang patuloy na nakalista si Duterte bilang director at shareholder ng Metro City Chow Foods mula 2022 hanggang 2025, batay sa General Information Sheets ng kumpanya sa nasabing mga taon.

Konteksto ng kaso

Kasalukuyang nililitis ng Senado, bilang impeachment court, si Duterte sa mga akusasyong kinabibilangan ng maling paggamit ng confidential at intelligence funds, hindi maipaliwanag na yaman, at mga banta laban kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr. at iba pang opisyal. Itinatanggi ni Duterte ang lahat ng paratang at inilarawan ang kaso bilang may pampulitikang motibo.

Sa ngayon, wala pang opisyal na sagot o pahayag mula sa panig ni Duterte hinggil sa partikular na obserbasyon ni Tulfo tungkol sa divestment. Ipagpapatuloy ang paglilitis sa Senado, kung saan patuloy na susuriin ng mga senador-huwes ang mga dokumentong iniharap ng prosekusyon at depensa.

---

SOURCES:

1. 1987 Constitution of the Republic of the Philippines, Article VII, Section 13 — Official Gazette
2. Civil Liberties Union vs. Executive Secretary, G.R. No. 83896, February 22, 1991 — Supreme Court decision (as archived, with full text of Art. VII, Sec. 13)
3. Securities and Exchange Commission — testimony of Director Gerardo del Rosario, as reported before the Senate impeachment court

Topic: Politics