Pia Cayetano: "I fear for my liberty" — Pressure sa mga Senator-Judge sa Impeachment Trial ni VP Sara Duterte

MAYNILA — Umamin si Senator-Judge Pia Cayetano na nakararamdam siya ng tunay na takot para sa sarili niyang kalayaan habang nakaupo siya bilang isa sa mga hukom sa impeachment trial ni Bise Presidente Sara Duterte.

Nangyari ang kanyang pahayag noong Miyerkules, Setyembre 16, 2026, sa ika-26 araw ng paglilitis sa Senado. 

"Am I pressured? I am. I am. I fear for my liberty," ani Cayetano sa kanyang interjection.

Dagdag pa niya na natatakot din siya para sa kanyang karapatang magsalita. Sinabi rin niya na ang mga pahayag ng NBI hinggil sa kanya ay nagpapalabas sa kanya na parang isang karaniwang tumatakas sa batas.

Ano ang pinagmulan ng pahayag

Ayon kay Cayetano, nagmula ang kanyang pangamba sa mga pampublikong pahayag ng National Bureau of Investigation hinggil sa kanyang paglalakbay sa Singapore. Ipinaliwanag niya na binanggit ni NBI Director Melvin Matibag ang biyahe nina Pia at Alan Peter Cayetano pati na ang petsa ng kanilang pagbabalik sa isang panayam sa media — bagaman sinabi rin ng mismong NBI chief sa parehong panayam na wala siyang nakikitang mali sa paglalakbay ng magkapatid na senador.

Sinabi ni Cayetano na pumunta siya sa Singapore upang suportahan ang isang pambansang koponan, at nalaman lamang niya kalaunan na pinag-uusapan sa publiko ang kanyang kinaroroonan at ang araw ng kanyang pag-uwi.

Ang imbestigasyon sa 2019 SEA Games at ang PHISGOC

Nakaugnay ang isyu sa lumalawak na imbestigasyon ng NBI sa Philippine Southeast Asian Games Organizing Committee (PHISGOC) — ang non-stock, non-profit na private foundation na binigyan ng mandato noong 2017 ni dating Pangulong Rodrigo Duterte upang mangasiwa sa pagho-host ng bansa sa 2019 SEA Games. Si Sen. Alan Peter Cayetano, kapatid ni Pia, ang naging chairman ng PHISGOC mula pa noong itinalaga siya, hanggang sa naging Kongresista at Speaker ng Kamara.

Ayon kay Matibag, tinitingnan ng NBI ang tatlong pangunahing alegasyon:

• Ang umano'y humigit-kumulang ₱10 bilyong ibinayad sa Malaysian contractor na MTD Capital Berhad para sa New Clark City Sports Complex, sa pamamagitan diumano ng congressional insertion sa General Appropriations Act, nang walang competitive public bidding at walang wastong liquidation
• Ang umano'y kawalan ng bidding sa ilang proyekto ng sports complex
• Ang halaga ng kontrobersyal na SEA Games cauldron, na nag-iiba-iba sa mga ulat — mula ₱32 milyon hanggang ₱55 milyon ayon sa pinakahuling pahayag ni Matibag noong Setyembre 7, 2026, kung saan sinabi niyang ang aktwal na gastos ay umano'y ₱5 milyon lamang

Idinagdag ni Matibag na hindi pa niya tinuturo si Sen. Alan Peter Cayetano bilang suspek sa mga alegasyong ito. Ang New Clark City Sports Complex ay itinayo sa ilalim ng Bases Conversion and Development Authority, habang ang mga isyu sa paggamit ng pampublikong pondo ay karaniwang dumadaan sa pagsusuri ng Commission on Audit.

Ibinahagi rin ni Cayetano sa paglilitis na na-subpoena na ang kanyang staff na si Monica Mitra kaugnay ng imbestigasyon sa SEA Games cauldron. Ang mga rekomendasyon ng NBI ay karaniwang ineendorso sa Department of Justice para sa preliminary investigation.

Ang sagot ni retiradong Mahistrado Azcuna

Ibinato ni Cayetano ang kanyang katanungan kay retiradong Associate Justice Adolf Azcuna ng Korte Suprema, isa sa mga resource person sa usapin ng 16-vote threshold.

Iniwasan ni Azcuna na magkomento sa partikular na sitwasyon, at inulit na lamang niya na ang layunin ng threshold ay protektahan ang Senado mula sa artipisyal at partisan na hakbang na hahadlang sa pagbibigay ng hustisya.

Konteksto: nabawasang bilang ng mga senador-hukom

Binanggit ni Cayetano ang kalagayan ng ilan sa kanyang mga kasamahan bilang patunay ng presyon sa institusyon. Kasalukuyang nakakulong sina Sen. Jinggoy Estrada at Sen. Rodante Marcoleta sa magkahiwalay na kasong plunder — isang non-bailable na kasong isinampa ng Office of the Ombudsman.

Si Estrada ay sumuko noong Hunyo 1, 2026 kaugnay ng umano'y kickback mula sa flood control projects sa Bulacan, at nakadetine sa Quezon City Jail sa Payatas. Si Marcoleta naman ay inaresto noong Hulyo 6, 2026 dahil sa umano'y ₱75 milyong hindi idineklarang campaign contributions.

Si Sen. Ronald "Bato" dela Rosa ay nagtatago pa rin upang iwasan ang warrant ng International Criminal Court, habang si Sen. Loren Legarda ay nasa medical leave ngunit hinaharap din ang imbestigasyon ng Ombudsman.

Bakit mahalaga ito

Hindi ordinaryong paglilitis ang isang impeachment trial: ang Senado ay nagiging impeachment court, at ang bawat senador ay nagiging hukom na dapat malaya sa impluwensiya. Kapag may senador-hukom na hayagang nagsabing natatakot siya para sa sariling kalayaan, tumataas ang tanong hinggil sa integridad ng mismong proseso — isang usapin na nakaugat sa Artikulo XI ng Konstitusyon, na mababasa sa Official Gazette.

Mga susunod na dapat bantayan

• Kung magpapatuloy o magre-recuse si Cayetano bilang senador-hukom
• Ang magiging resolusyon sa usapin ng 16-vote threshold
• Kung sino ang pormal na ihahabla ng NBI kaugnay ng SEA Games probe

Sources: Ang artikulong ito ay batay sa mga ulat ng paglilitis noong Setyembre 16, 2026. Para sa primaryang dokumento, maaaring tingnan ang opisyal na transcript at journal ng Senado.

---

Topics: Politics

Read More:

Kaso ng Mga Discaya sa Flood control: Hearing sa Lapu-Lapu sa Setyembre 22, at Ang Kalagayan ng Mga Kaso Ngayon

Ipina-subpoena si Baste Duterte sa Impeachment Trial ni VP Sara Duterte; Muling Nagpalit ng Petsa ang Senate Impeachment Court Patungong Sept. 28-30

Tulfo: "Catch-22" ang Sitwasyon ni VP Sara sa Deklarasyon ng mga Kumpanya sa SALN