SURIGAO CITY, Philippines — Pebrero 20, 2025 — Isang malawakang operasyon ang isinagawa ng mga awtoridad sa Surigao City kung saan inaresto sina Jorgeto Santisas, na mas kilala bilang "Datu Adlaw," at Lourdes Infante o "Bae Lourdes," kasama ang mahigit 30 iba pang miyembro ng kanilang grupo.
Ayon sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG), isinagawa ang operasyon sa Purok 5, Barangay Sabang, Surigao City matapos ang pagpapatupad ng mga kautusan kaugnay ng kasong usurpation of authority, o ang umano'y paggamit ng kapangyarihan at awtoridad na hindi kinikilala ng batas.
Sino sina Datu Adlaw at Bae Lourdes?
Kinilala ng mga awtoridad sina Datu Adlaw at Bae Lourdes bilang mga lider ng grupong Federal Tribal Government of the Philippines (FTGP), isang samahan na ilang ulit nang nasangkot sa mga kontrobersiya sa Surigao City at iba pang bahagi ng Caraga Region.
Ayon sa National Commission on Indigenous Peoples (NCIP) sa Caraga, hindi kinikilala ng ahensya ang FTGP bilang isang lehitimong organisasyong may kapangyarihang mamahala o magpatupad ng mga kautusan sa mga komunidad.
Mga Naunang Insidente
Bago ang isinagawang pag-aresto, naging sentro ng atensyon ang FTGP matapos ang ilang insidente na nagdulot ng pangamba sa mga residente at negosyante sa lugar.
Kabilang sa mga iniulat na pangyayari ang pagpadlock umano sa ilang pribadong establisyamento at ang pagtatayo ng checkpoint sa isang pangunahing kalsada sa Barangay Sabang.
Ayon sa grupo, bahagi umano ng kanilang ancestral domain ang ilang lugar sa Surigao City at maging sa iba pang bahagi ng Caraga Region.
Gayunman, ipinaliwanag ng NCIP na ang pagkilala sa ancestral domains at ang paglalabas ng mga kaukulang titulo ay nasa ilalim ng proseso at kapangyarihan ng gobyerno sa pamamagitan ng mga kinauukulang ahensya.
Posisyon ng NCIP
Ayon sa NCIP-Caraga, ang mga claim sa ancestral domains ay kinakailangang dumaan sa legal na proseso bago ito kilalanin ng estado.
Binigyang-diin ng ahensya na tanging ang mga dokumentong inilalabas sa ilalim ng umiiral na batas at mga regulasyon ng pamahalaan ang maaaring magsilbing legal na batayan ng pag-aangkin sa mga lupain.
Dahil dito, sinabi ng NCIP na wala silang rekord na nagpapakita na ang FTGP ay may awtoridad na magpatupad ng checkpoint, magsara ng negosyo, o gumamit ng kapangyarihang katulad ng sa mga ahensya ng gobyerno.
Piyansa at Mga Susunod na Hakbang
Batay sa impormasyon mula sa mga awtoridad, itinakda ng korte sa Surigao City ang piyansang ₱30,000 bawat akusado para sa mga kasong isinampa laban sa mga inaresto.
Samantala, nagpapatuloy ang imbestigasyon upang matukoy kung may iba pang paglabag na maaaring maiugnay sa mga aktibidad ng grupo.
Patuloy ding sinusuri ng mga awtoridad kung may iba pang indibidwal na sangkot sa mga insidenteng iniulat sa mga nakalipas na buwan.
Panawagan sa Publiko
Muling pinaalalahanan ng mga ahensya ng pamahalaan ang publiko na maging maingat sa pakikilahok sa mga grupong nagsasabing may kapangyarihang magpatupad ng batas o mag-angkin ng mga lupain nang walang sapat na legal na batayan.
Hinikayat din ang mga residente na makipag-ugnayan sa NCIP, lokal na pamahalaan, at iba pang kinauukulang ahensya upang mapatunayan ang anumang claim kaugnay ng ancestral domains at karapatan ng mga Indigenous Peoples.
Wala Pang Pahayag Mula sa FTGP
Sa oras ng paglalathala ng ulat na ito, wala pang inilalabas na opisyal na pahayag sina Datu Adlaw, Bae Lourdes, o ang Federal Tribal Government of the Philippines kaugnay ng mga alegasyon at kasong isinampa laban sa kanila.
Patuloy na susubaybayan ng mga awtoridad ang mga susunod na developments sa kaso.
Topics: National