Nitong huwebes Pebrero 20, 2025 isang malaking operasyon ang isinagawa ng pulisya sa Surigao del Norte upang arestuhin si Jorgeto Santisas, na mas kilala bilang "Datu Adlaw," kasama si Lourdes Infante, na tinaguriang "Bae Lourdes." Sila ang mga pinuno ng isang hindi rehistradong grupong Indigenous Peoples (IP) na sangkot sa pagpadlock ng mga establisyamento sa lungsod.
Ayon sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG), kabilang sina Datu Adlaw at Bae Lourdes sa 30 kataong inaresto sa Purok 5, Barangay Sabang, Surigao City. Ang kanilang mga kaso ay may kinalaman sa usurpation of authority, na nangangahulugan ng iligal na paggamit ng kapangyarihan o awtoridad.
Ang grupong kanilang kinabibilangan ay tinatawag na Federal Tribal Government of the Philippines (FTGP). Ayon sa National Commission on Indigenous Peoples (NCIP) sa Caraga, ito ay isang hindi lehitimong organisasyon. Ilang reklamo na rin ang natanggap laban sa kanila dahil sa umano’y panggugulo sa normal na pamumuhay ng mga residente sa Surigao City.
Noong huling bahagi ng Enero, nagdulot ng kaguluhan ang FTGP matapos nilang isara ang dalawang negosyo at magtayo ng checkpoint sa highway malapit sa kanilang opisina sa Barangay Sabang. Ayon sa grupo, pagmamay-ari nila ang lupa sa Surigao City at sa buong Caraga region, na kanilang idineklarang bahagi ng kanilang ancestral domain.
Gayunpaman, ayon sa NCIP, ang tanging may kapangyarihang maglabas ng Certificates of Ancestral Domain Titles ay ang gobyerno. Walang legal na basehan ang inaangkin ng FTGP sa mga nasabing lupain.
Sa ngayon, itinakda ng korte sa Surigao City ang piyansang P30,000 para sa bawat akusado. Patuloy naman ang imbestigasyon at pagsisiyasat sa iba pang ilegal na aktibidad ng grupo upang matiyak ang kapayapaan at kaayusan sa lugar.
Ang insidenteng ito ay isang paalala sa publiko na maging mapanuri sa mga grupong nagsasabing sila ay may lehitimong karapatan sa lupa at kapangyarihan. Mahalaga ang pagkilala sa tunay at rehistradong mga samahan ng Indigenous Peoples upang maprotektahan ang kanilang mga lehitimong karapatan at kultura.